Πολιτικά, μα και εξωτικά...

 

ένα αφιέρωμα στο μουσικό κίνημα του afrobeat

Σίγουρα δύο ραδιοφωνικές ώρες δεν αρκούν για να καλύψουν το εύρος και το βάθος της afrobeat μουσικής. Μόνο με την πληθωρική προσωπικότητα του δημιουργού της Fela Kuti και της δικής του δημιουργίας ν’ ασχοληθείς είναι ένα εγχείρημα χωρίς αρχή και τέλος. Παρόλα αυτά την προηγούμενη βδομάδα στην Εκπομπή που ψάχνει τίτλο κάναμε μια απόπειρα να αποτυπώσουμε τον εκρηκτικό ήχο του afrobeat.

Σ’ αυτό το κείμενο δεν θα ασχοληθώ με ιστορικά στοιχεία γύρω από το afrobeat. Άλλωστε τα links που ακολουθούν εμπεριέχουν υπεραρκετό υλικό. Απλά θα σημειώσω δύο στοιχεία που προσωπικά μου έκαναν  εντύπωση: πρώτα, ο γνήσιος και μοναδικός ήχος του afrobeat: είδη μουσικής με τα οποία είμαστε περισσότερο ή λιγότερο εξοικειωμένοι, όπως funk, jazz, rock, συμπλέκονται με τις ίδιες της ρίζες της μουσικής τέχνης, με τους αρχέγονους ήχους της Αφρικής. Όπως εύστοχά παρατηρεί και ο Φώντας Τρούσσας στο blog του «Στην πορεία προς την ολοκλήρωση του afrobeat, ο Fela Kuti φτιάχνει ένα trance psych-funk, απίστευτου ξεσαλώματος» (πηγή).

Η ιδιαιτερότητα του ήχου είναι το ένα. Το δεύτερο στοιχείο είναι ότι ειδικά στα δικά μας αυτιά, που είμαστε θρεμμένοι με εικόνες, μουσικές και αξίες του δυτικού πολιτισμού, το afrobeat συνδυάζει απενοχοποιημένα καλοκαιριάτικη ατμόσφαιρα, φουλ χορευτικό tempo και εξωτισμό με μια άγρυπνη πολιτική ματιά, η οποία ειδικά στις μέρες μας είναι απαραίτητη.

Ορίστε και οι λίστες των εκπομπών:

Δευτέρα 11/07, η "κλασική" εποχή:

Fela Kuti – Gentleman
Lafayette Afro Rock Band – Azeta
Peter King – Ajo
Mombasa – Kenia
Manu Dibango – Soul Makossa
Ginger Baker – Ju Ju
Oneness Of Juju – Chants/ Don’t Give Up
Orchestra Baobab – Sutukun
Tony Allen – Olokun

το εξώφυλλο του άλμπουμ των Mombasa African Rythms And Blues (1975)

Τετάρτη 13/07, η αναβίωση:

Femi Kuti – Sorry Sorry
Souljazz Orchestra – Mista President
Antibalas Afrobeat Orchestra – Big Man
Jimi Tenor And Tony Allen – Sinouhe
Salvador Sangό  – Ajo
Nomo – Patterns
Kiala – Batumwindu
Konono no1 – Guiyome
Mulatu Astatke - I Faram Gami I Faram

το εξώφυλλο του άλμπουμ των Salvador Sango, The Advice Of Sango (2008)

Σύνδεσμοι

- το wikipedia για το afrobeat και για τον Fela Kuti

- Monkey Banana: αφιέρωμα της μουσικής ιστοσελίδας mic.gr στο afrobeat

- The Shrine: ιστότοπος για το afrobeat και για τον Fela Kuti και του γιους του

- κάποιοι προτεινόμενοι afrobeat δίσκοι

- και δύο blogs που ασχολούνται κατά κύριο λόγο με το afrobeat:

afrobeat, afrofunk, afrojazz, afrorock ...

Global Groove

η εικόνα του τίτλου ανήκει στον ζωγράφο Emil Nolde και έχει τίτλο Mask Still Life III

Rollo Armstrong - The Dusted Variations (Virgin Records - 2005)

Ακόμα μια φορά θα ασχοληθούμε με μία κυκλοφορία από τον χώρο της electronica και πιο συγκεκριμένα από την downtempo πλευρά της. Πρόκειται για μία κατά κάποιο τρόπο συνεργασία ανάμεσα σε δύο βετεράνους της ηλεκτρονικής σκηνής. Από την μια πλευρά έχουμε τους Enigma του Michael Cretu, από την άλλη τον Rollo Armstrong, ιδρυτικό μέλος των Faithless. Και οι δύο καλλιτέχνες δεν χρειάζονται συστάσεις, καθώς το μουσικό τους έργο είναι τόσο σημαντικό, όσο και διάσημο. Ωστόσο αυτή τους η συνεργασία δεν έχει γίνει ευρέως γνωστή. Ας τη φωτίσουμε λίγο:

Το 2005 οι Enigma έκλειναν δεκαπέντε χρόνια παρουσίας στον χώρο της μουσικής και για να σφραγίσουν τη δημιουργική τους πορεία, κυκλοφόρησαν ένα box set με τίτλο 15 Years After, το οποίο βασικά εμπεριείχε όλες τις δουλειές του γκρουπ με κάποια bonus. Το ελκυστικότερο από αυτά τα bonus, αποτελεί ένα cd με remixes, ή καλύτερα διασκευές τραγουδιών απ’ όλη την πορεία των Enigma. Ο Michael Cretu για αυτές τις διασκευές συνεργάστηκε με τον  Rollo Armstrong των Faithless. Ο Armstrong χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο Dusted, έτσι το cd με τις διασκευές ονομάστηκε The Dusted Variations. Ως Dusted και σε συνεργασία με τον Mark Bates, ο Rollo Armstrong έχει κυκλοφορήσει το εκπληκτικό άλμπουμ Safe From Harm, το οποίο μπορεί κάποια στιγμή να παρουσιαστεί από αυτή την στήλη.

Επιστρέφοντας στο Dusted Variations, είμαι σίγουρος πως η έναρξη της ακρόασής του θα συνοδευτεί από έκπληξη. Αν εξαιρέσουμε το γνωστό Hello And Welcome που ανοίξει όλες τις δουλειές των Enigma και εδώ βρίσκεται σε μία single έκδοση επιμελημένη από το ίδιο το γκρουπ, στις παραλλαγές του Rollo Armstrong  τον πρώτο λόγο έχει το καθαρό ambient και τον τελευταίο ο μινιμαλισμός.

Ο Βρετανός παραγωγός εμφανίζεται με την πιο εσωστρεφή διάθεση και κρατώντας τα πιο απαραίτητα τεχνικά μέσα, προσφέρει μία αναπάντεχη μεταμόρφωση γνωστών μελωδιών των Enigma. Έτσι, θα ακούσετε κομμάτια όπως το Age Of Loneliness, to Rivers Of Belief και το περίφημο Sadeness σε αγνώριστη βερσιόν. Οι όμορφες και εύληπτες μελωδίες των Enigma είναι εκεί, αλλά όλα τα άλλα είναι διαφορετικά: τον πλουραλισμό στις ενορχηστρώσεις έχει αντικαταστήσει μια πλήρως μινιμαλιστική προσέγγιση, την πληθωρική παραγωγή, ένας lo-fi ήχος… Γενικά, στο Dusted Variations δεν θα βρείτε τίποτα από τη γνωστή ηχητική μεγαλοπρέπεια των Enigma. 

 Στις παραλλαγές του Rollo Armstrong συναντάμε beatless ambient μουσική, παιγμένη κυρίως από ένα απλό συνθεσάιζερ. Την ενορχήστρωση συμπληρώνουν κάποιες πινελιές πιάνο, τα πιο απλά ηλεκτρονικά έφε και ήχοι από καμπανάκια και –κάποιες στιγμές– θαρρείς από παιδικά μουσικά όργανα. Samples από τα γνήσια κομμάτια των Enigma κάνουν που και που την εμφάνισή τους, αλλά παραμένουν σε δεύτερη μοίρα.  Ωστόσο, το αποτέλεσμα είναι και ειλικρινές και γοητευτικό, μια μουσική ατμόσφαιρα υπνωτική και μυστηριώδης,  με κυρίαρχο το συναίσθημα της χαρμολύπης.

Κορυφαία, για μένα, στιγμή του άλμπουμ το Eyes Of Truth, που το είχαμε πρωτακούσει στο Cross Of Changes του ’94. Με ένα μονότονο, τελετουργικό sequence ως βασικό μοτίβο, το κομμάτι εξελίσσεται ανεπαίσθητα σε μία κλασικότροπη κορύφωση, για να επανέλθει σε έναν ήχο απογυμνωμένο από καθετί περιττό.

Συμπερασματικά, το Dusted Variations είναι ένα άλμπουμ το οποίο, αν και περιέχει διασκευές και συμπληρώνει μία εορταστική κυκλοφορία, χαρακτηρίζεται από αυτονομία, στέκεται από μόνο του. Αν λοιπόν σας αρέσουν οι μυστήριες μουσικές προσεγγίσεις, οι διασκευές που αναδημιουργούν και η ονειρική ατμόσφαιρα, τότε το Dusted Variations αποτελεί μια σίγουρη πρόταση για σας.

πηγή φωτογραφίας

πρώτη δημοσίευση: Μάρτιος 2011