Έτοιμο το 3ο μέρος της σειράς από λίστες στο αμαρτωλό Spotify, με τίτλο "Music is my fuel", στις οποίες παρουσιάζονται τρέχουσες μουσικές κυκλοφορίες. Με ένα ψάξιμο στο blog, μέσω του tag, βρίσκετε τα επεισόδια όλης της σειράς.
Όπως, λοιπόν, όλα τα υπόλοιπα, έτσι και το συγκεκριμένο playlist έχει φτιαχτεί από τα χεράκια μου με μεράκι και όσο το δυνατόν περισσότερο καλό γούστο. Θα συναντήσουμε μουσική του 2026, που ταιριάζει στον Αύγουστο, αλλά δεν εφησυχάζει τον ακροατή. Θα έρθουμε σε επαφή με καλλιτέχνες από την υφήλιο, οι οποίοι αξιοποιούν τις τρανές παραδόσεις του Ιράν - Περσίας, της Αιγύπτου, της Τουρκίας, της Ελλάδας, της Αιθιοπίας, της Νότιας Αφρικής, της Κολομβίας, της Βραζιλίας, της Τζαμάικα. Παράλληλα όμως. ακούμε φρέσκους ήχους που εκφράζουν μια πολυποίκιλη και πολυσύνθετη αισθητική και κατά βάθος κοινωνικοπολιτική γραμμή. Αλλά, για αυτή τη σύνδεση μουσικής, αισθητικής και πολιτικής έχουμε γράψει επανειλλημένα.
Ίσως και να βαδίζουμε μέσα σε μια περίοδο παρακμής της δημοκρατίας και κρίσης των ανθρώπινων δικαιωμάτων, αλλά όπως και να 'χει, η πολιτιστική δραστηριότητα συνεχίζει την πορεία της απτόητη, ως τρανή απόδειξη ότι η δημιουργικότητα, η φαντασία και η ελεύθερη σκέψη δεν πρόκειται ποτέ να ξεριζωθούν από τον άνθρωπο και την κοινωνία του. Τα παρακάτω πέντε EPs τα οποία μπορούν να κατηγοριοποιηθούν στη λεγόμενη leftfield electronica και κυκλοφόρησαν τους πρώτους επτά μήνες του 2026, αποδεικνύουν περίτρανα την ακριβώς προηγούμενη διαπίστωση. Επίσης, κουβαλάνε σίγουρα έναν καλοκαιρινό αέρα:
01. Bawrut - Bawrut x Scuola Fatoma (Silencio)
Ένα από τα πράγματα που πραγματικά δυσκολεύομαι να κατανοήσω είναι το πως γίνεται σπουδαίοι σύγχρονοι καλλιτέχνες να είναι μην χαιρουν ευρύτερης αποδοχής από το κοινό. Χωρίς αμφιβολία ένας από αυτούς είναι ο Ιταλός παραγωγός και μουσικός Bawrut.
Γνώρισα τη μουσική του Bawrut -κατά κόσμο Borut Viola - μέσα από το συγκλονιστικό full-length In The Middle, που κυκλοφόρησε από τη Ransom Note το 2022. Στο φετινό του EP, πιάνει ξανά το νήμα κοινωνικοπολιτικής ευαισθησίας, πολυπολιτισμικότητας και αντιρατσισμού που χαρακτήριζε το ολοκληρωμένο του άλμπουμ. Και μάλιστα ο Bawrut πάει ένα βήμα πιο κοντά στην ουσία: στο EP συνεργάστηκε με το αυτοοργανωμένο μη κερδοσκοπικό σχολείο Ιταλικής γλώσσας (και όχι μόνο) Fatoma, που βρίσκεται στον μεταναστευτικό οικισμό Borgo Mezzanine της Νότιας Ιταλίας. Το σχολείο παρακολουθούν μετανάστες και αδήλωτοι εργαζόμενοι στις αγροτικές γαίες της περιοχής: κυρίως μαθαίνουν ιταλικά, προσπαθώντας να βελτιώσουν έτσι τη ζωή τους. Κάποιοι από αυτούς, λοιπόν, συνεργάστηκαν με τον Bawrut, ο οποίος επισκέφθηκε το σχολείο για να πραγματοποιήσει το συγκεκριμένο project.
Εχουμε να κάνουμε με μουσική που πραγματικά γοητεύει, προβληματίζει και τελικά σου κόβει την ανάσα. Το EP ξεκινά με την απαγγελία ενός μετανάσταση, ο οποίος αποχαιρετά την πατρίδα του την Τυνησία, σε σπασμένα αγγλικά. Η συνέχεια διέπεται από προοδευτικά κοινωνικοπολιτικά κύματα, αλλά και έναν ανατρεπτικό μουσικό ύφος: οι φωνές των ερασιτεχνών μεταναστών που συμμετέχουν, δηλαδή του Seif Eddine Bouchnak, του Ndongo, του Hatem Bouchnak και του Fares Ben Romdhane, παραμένουν ακατέργαστες, σκληρές μα και γεμάτες ευαισθησία και όρεξη για ζωή. Παράλληλα, το εξίσου πειραματικό και γκρουβάτο house στυλ που έχει διαμορφώσει ο Bawrut δανείζεται πολλά στοιχεία από τον αραβικό κόσμο και παραμένει σκονισμένo, απογυμνωμένο, γωνιώδες μα και εντελώς ανθρώπινο, όπως δηλαδή έχει φτιαχτεί και η δύσκολη, φτωχή και σίγουρα άδικη ζωή των ανθρώπων αυτών.
Η οργή, η περίσκεψη και η αγωνία για το μέλλον, που προβάλλονται εμφατικά στο τραγούδι "Guetto" συναντούν το χιούμορ, όπως άλλωστε συμβαίνει και στην πραγματική ζωή. Πρόκειται όμως για έναν τύπο χιούμορ, ο οποίος αναποδογυρίζει την ποπ αισθητική του Δυτικού Κόσμου, αποδομώντας την πολιτισμική και ευρύτερα ιδεολογική του ηγεμονία. Ακούστε την τρελή παρωδία με τίτλο "Hobi" και θα καταλάβετε…
Το συνεργατικό EP του Bawrut με τη Scuola Fatoma μάλλον μπαίνει στο νο1 των κυκλοφοριών του 2026 εώς τώρα.
02. Vakula - Times (Oath)
Ο Vakula φέτος έχει ήδη κυκλοφορήσει τέσσερα EPs, μια κορύφωση -θα έλεγα- της προσπάθειας του να επανέλθει δυναμικά στον χώρο της leftfield electronica.
Κατά τη γνώμη μου, το καλύτερο από αυτά είναι το Times, που κυκλοφόρησε στη δισκογραφική Oath με έδρα την Κωνσταντινούπολη. Έχουμε μια σειρά τεσσάρων ορχηστρικών σε ύφος breaks, drum n bass και ambient house, τα οποία μεταφέρουν ευκολα τον ακροατή σε ένα σύμπαν αρχέγονης και μαζί αέρινης γαλήνης, σε μια αβέβαιη ανάμνηση μιας σοφίας και μιας αυτοπεποίθησης, τις οποίες καλούμαστε να αναζητήσουμε στον -παρελθοντικό ή μελλοντικό μας- χρόνο. Βέβαια, το χορευτικό στοιχείο είναι παρόν, καθώς δίνεται ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο σε ένα προσεκτικά υφασμένο πλέγμα από synths και ηλεκτρονικά εφέ, αλλά και σε βαθιές μπασογραμμές και πολύπλοκα beats.
O κ. Mikhaylo Vityk αποδεικνύει ότι, αν και βρίσκεται χαμένος στον κόσμο της τέχνης του -ή, μάλλον, εξαιτίας αυτού- παίζει ψηλά στον χώρο τόσο των μεταμεσονύκτιων ποιοτικων dancefloors, όσο και των θερινών decks πλάι στο ηλιοβασίλεμα.
03. Session Victim - The Disconnect (Rhythm Section)
Το αγαπημένο ντουέτο των Γερμανών Session Victim (Hauke Freer & Matthias Reiling) επέλεξε πολύ σωστά να κυκλοφορήσει το νέο του EP The Disconnect στη δισκογραφική Rhythm Section του Bradley Zero. Για ακόμη μια φορά στη μουσική τους πορεία, οι Session Victim προσανατολίζουν τον ακροατή στο πιο ολοκληρωμένο τεχνικά, ηχητικά και αισθητικά σύγχρονο deep house με κυρίαρχο το jazz στοιχείο. Τα ορχηστρικά tracks χαρακτηρίζονται από ένα δαιμονισμένο groove, από λιτές μελωδικές γραμμές που ξυπνάνε τη νοσταλγία και την προσδοκία, αλλά και από πολυποίκιλες και δυναμικές παρεμβάσεις πλήκτρων, κρουστών και ηλεκτρικής κιθάρας, παιγμένες από guest μουσικούς. Αυτές ακριβώς οι παρεμβάσεις αφενός φέρουν έναν jazz αέρα, αφετέρου μας θυμίζουν ότι μια φορά και έναν καιρό ο Matthias Reiling είχε αναμειχθεί στην hardcore punk σκηνή του Αμβούργου…
Θαρρώ πως μέσα από το EP τους, The Disconnect οι Γερμανοί πρωτοπόροι του deep house μάλλον καλούν εμάς, τους ακροατές, να αποσυνδεθούμε από τα αρνητικά συναισθήματα άγχους, πίεσης και μεμψιμοιρίας που συχνά βιώνουμε και να αντιληφθούμε τη ζωή ως μία μεγάλη περιπέτεια μοιρασμένη ανάμεσα στο σκοτάδι και στο φως.
04. Léna C. - Stimuli (Earthly Measures)
Στο μόλις δευτερο EP της (και συνολικά δεύτερη μουσική της κυκλοφορία), Stimuli, η νέα καλλιτέχνις Léna C από τη Βρετάνη της Γαλλίας, δένει με λυρισμό, ζεστασιά και ρυθμική δεινότητα ένα downtempo που φέρνει στο νου ακόμα και τις συλλογές Buddha Bar, συνδυασμένο με επιλεγμένες μουσικές παραδόσεις της Αφρικής. Τα προσεγμένα της σε μελωδικό, ενορχηστρωτικο και ηχητικό επίπεδο tracks, επικεντρώνονται στο είδος του zouk της Γουαδελούπης (όπως ομολογεί η ίδια), αλλά και στην παράδοση gnawa του Μαρόκου (όπως συμπεραίνω εγώ). Όμως η Γαλλίδα φίλη μας αποφεύγει με βεβαιότητα την παγίδα της πολιτισμικής ιδιοποίησης. Κι αυτό κυρίως επειδή η Léna C κατορθώνει να εκφράσει, σε ένα σαφές chill out κλίμα, μια ουσιαστική διάσταση της αφρικανικής μουσικής, αλλά και κάθε καλλιτεχνικής έκφρασης που ζει κοντά στην παράδοση: αυτό το πάντρεμα αναμεσα στον αρχέγονο πυρήνα και σε μια τέχνη δουλεμένη με βαθιά ευαισθησία.
Προφανώς οι προσδοκίες μας για τις επόμενες κυκλοφορίες της παραγωγού από τη Βόρεια Γαλλία είναι ιδιαίτερα υψηλές.
Αυτή η πρωτότυπη βρετανική κολεκτίβα μουσικών και παραγωγών, που παράλληλα έχουν και την ιδιότητα του ψυχολόγου (!) έχει απασχολήσει το Aeromusik blog και στο παρελθόν, εξαιτίας τόσο της δική της ηλεκτρονικής εκδοχής της brit jazz, όσο και της πολιτικοκοινωνικής και οικολογικής διάστασης της δουλειάς της. Σε αυτό το EP οι United Freedom Collective συνεργάζονται με τον Photay, μια από τις δυνατές και πιο προσωπικές φωνές στη σημερινή ηλεκτρονική σκηνή, o οποίος δημιουργεί ουσιαστικά μία σειρά από remixes/ edits στο τραγούδι τους “Always Open”, με τραγουδιστή τον Falle Nioke.
Στο βασικό remix του Photay, που ανοίγει και το EP, έχουμε ένα άκρως χορευτικό και ατμοσφαιρικό blend από breaks, αραβική μουσική και acid house. Μιλάμε για υψηλό επίπεδο ηλεκτρονικής χορευτικής μουσικής που παραπέμπει στα ένδοξα 90s, επιτυγχάνοντας ένα κλίμα street αλητείας, μελωδικότητας και κοσμικού trip. Τα υπόλοιπα tracks ακολουθούν στο ίδιο μοτίβο, αποτελώντας ιδανικές επιλογές για DJs που επιδιώκουν μια προσωπική σφραγίδα στα sets τους, αλλά και για απαιτητικούς ακροατές.
Οι μουσικές κυκλοφορίες του 2026, όπως άλλωστε και κάθε χρονιάς, τρέχουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα και όσο μπορώ, ξεδιαλύνω όσες εκτιμώ ως αξιόλογες, ώστε να παρουσιαστούν με μια "αφηγηματική" σειρά στη λίστα Music is my fuel.
To καλοκαίρι σιγά-σιγά κάνει την εμφάνισή του, ο καιρός φτιάχνει, συνεπώς το άλλωστε θερινό μας γούστο στη μουσική αναμειγνύεται πιο βαθιά με την περιρρέουσα κλιματική ατμόσφαιρα. Από την άλλη πλευρά, οι μουσικές επιλογές και αυτής της λίστας θεωρώ πως αντιτάσσονται αρκετά στην πολιτική, κοινωνική και πολιτισμική περιρρέουσα ατμόσφαιρα, η οποία κατακλύζεται από τον πόλεμο και τη βία, τις φασίζουσες πολιτικές και την αδιαφορία του μέσου πολίτη, αλλά και από την κυριαρχία της AI και της κοινωνικής δικτύωσης σε επίπεδο προβληματικό.
Kαλλιτέχνες που εμπεριέχονται σε αυτό το playlist, όπως ο Nightmares on Wax, o Larry Heard/ Mr. Fingers, ο Superpitcher, ο Anchorsong, οι Payfone, ο Prins Emanuel, εμπιστεύονται χωρίς ανασφάλειες το έργο τους και την καλλιτεχνική δύναμη της μουσικής εν γένει. Έτσι, δεν καταφεύγουν σε μέσα promotion, όπως αυτά που ανέδειξε πρόσφατο άρθρο του Guardian: εταιρίες marketing δημιουργούσαν ψεύτικα διαδικτυακά προφίλ οπαδών indie συγκροτημάτων ώστε να τα προωθήσουν! Προφανώς, έχουμε να κάνουμε με μια τακτική, ένα μεταμοντέρνο simulacrum, που, όχι μόνο τραυματίζει την ανεξάρτητη σκηνή, αλλά και φανερώνει έλλειψη σεβασμού στο ίδιο το ακροατήριο.
Βέβαια, το playlist για το οποίο μιλάμε εδώ ανήκει στο Spotify, που χαρακτηρίζεται από μία σωρεία προβληματικών και σκοτεινών ακόμα πλευρών, ωστόσο έχω την πίστη πως οι ακροάτριες και οι ακροατές που παιδεύονται -δηλαδή γουστάρουν τόσο την παιδεία όσο και το παίδεμα- έχουν την ικανότητα να αξιοποιούν τα media και όχι να χειραγωγούνται από αυτά.
Ο Μάης είναι εδώ, το καλοκαίρι πλησιάζει: ακούμε μαγικές μουσικές και αντιστεκόμαστε σε κάθε αντιδημοκρατική τάση, άρα και σε αυτή την τεχνοκρατική λογοκρισία της ελεύθερης ανάσας μας.
Στη φωτογραφία ένα mural του καλλιτέχνη Millo στη Βαρκελώνη.
Επανερχόμαστε με το πρώτο "επεισόδιο" του 2026 από τη μουσική σειρά Music is my fuel, η οποία ξεκίνησε το 2022. Θα ακούσετε επιλεγμένα τραγούδια και ορχηστρικά tracks που κυκλοφόρησαν τους τρεις πρώτους μήνες του 2026, από ένα εύρος ειδών και υφών, που αγαπάμε: downtempo, deep house, disco αλλά και κάπως ψυχεδελική τζαζ. Βέβαια δεν λείπει και η επιρροή από τις λεγόμενες "μουσικές του κόσμου", ειδικότερα από τις τεράστιες παραδόσεις της Αραβίας και της Ινδίας.
Μουσική της εποχής μας, με μνήμες του χθες. Μουσική που κινεί νου, συναισθήματα και σώματα!
Κάθε Τρίτη, 21.00-22.00 στον Nova FM 106 μεταδίδεται η εκπομπή Terra Incognita, στην οποία επιλέγω μουσικές συνδυάζοντας jazz fusion, electronica και, τη λεγόμενη, world music, ένα είδος που ουσιαστικά αποτελεί αποτέλεσμα της οριοθέτησης και της εξουσιαστικής οπτικής των παντοδύναμων δισκογραφικών των 80s. Βέβαια, στην εκπομπή γίνεται απόπειρα να ξεπεραστεί αυτή η ως ένα μεγάλο βαθμό αποικιοκρατικής κληρονομιάς λογική και να αναδειχθεί η αξία της πολυπολιτισμικότητας και της αλληλεγγύης των λαών.
Το αυτοσχεδιαστικό DJ set που ακολουθεί, διακατέχεται από την ίδια νοοτροπία και μάλιστα ακόμα πιο συνειδητά, εξ ου και ο τίτλος: Terra Cognita. Ο κόσμος όλος αποτελεί ένα τόπο ανακάλυψης, ταξιδιών, συναντήσεων και αλληλεγγύης, ένα καταφύγιο, στην τελική μια γνωστή - άγνωστη γη, όπου οι μισαλλόδοξοι άνθρωποι δεν χωράνε.
Τα transitions δεν είναι πάντα τέλεια, αλλά θεωρώ πως η επιλογή των κομματιών και η ροή μετράνε.
PLAYLIST
01. Arsenal - Angola
02. Mike Fabulous - Parting Is (Such Sweet Sorrow)
03. Sidi Bou Said - Babbaluci
04. Tony Esposito - L'Eroe di Plastica
05. De Noko - My Africa My Home (Bleepolar Remix)
06. Cut Chemist - The Garden
07. Spaccanapoli - Siente Munacie'
08. Etxegina - Ardiendo de Esperanza
09. The Doors - My Wild Love (Rooteo & Mahura 7 Minutes Of Wild Love)
10. Poeji - Sain Bod
11. Jaakko Eino Kalevi - Salattu Maailma
12. No Name Project - Adicto
13. Rodolphe Burger - One Two Three
14. Spjärnsvallet - Mali
15. Vieux Farka Toure & Khruangbin - Tongo Barra
16. Thievery Corporation - The Richest Man In Babylon (Manati Rework)
Το Okan Okunkun είναι ένα μυθικό μαύρο πουλί που πετάει μόνο τη νύχτα και επομένως μπορεί να το δει κανείς μόνο όταν έχει πανσέληνο.
Σε γενικά πλαίσια, δεν είναι κι εύκολο να γράφεις για το άλμπουμ που λαμβάνει την πρώτη θέση της εικοσάδας με τα καλύτερα της χρονιάς: μήπως η παρουσίαση σου υποτιμήσει ή ακόμα και υπερτιμήσει την πραγματική του αξία; Αυτές οι σκέψεις ταιριάζουν ακόμα περισσότερο στο Okan Okunkun των Βέλγων Arsenal, ένα άλμπουμ το οποίο δεν κρύβω πως με συγκινεί βαθιά και έντονα κάθε φορά που το ακούω συγκεντρωμένα… κι αυτές οι φορές δεν είναι και λίγες.
Αν θέλουμε να περιγράψουμε το ύφος του Okan Okunkun, θα λέγαμε πως πρόκειται για έναν συνδυασμό ανάμεσα σε ιδιαίτερες, ακόμα και ιδιοσυγκρασιακές εκδοχές του synthpop, του afrobeat και του post-rock, χωρίς να λείπουν στοιχεία από trip hop, post-punk και το σύμπαν της ηλεκτρονικής χορευτικής μουσικής. Στο 8ο studio άλμπουμ του, το ντουέτο των Hendrik Willemyns και John Roan εμπιστεύεται το ένστικτο του και, απελευθερωμένο από ειδολογικά όρια και εμπορικές τάσεις, δημιουργεί μουσική που ισορροπεί ιδανικά ανάμεσα σε μια πιο ποπ τραγουδοποιία, στον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό και τέλος στην προσεγμένη στουντιακή δουλειά. Έτσι, οι μελωδίες, οι ενορχηστρώσεις και η παραγωγή είναι απλές και αυθόρμητες, μα ταυτόχρονα μελετημένες, βασισμένες σε συμπλεκόμενα layers από αιθέριες κιθάρες, ambient πλήκτρα, ηλεκτρονικά beats, funky μπασογραμμές, βαθιά εκφραστικά φωνητικά και tribal κρουστά που κυλάνε εύκολα από τον ρεμβασμό στον παροξυσμό.
Βέβαια, ως απαραίτητοι αρωγοί στο παραπάνω blend στέκονται οι Νιγηριανοί guest τραγουδιστές και μουσικοί, χωρίς αυτούς το αποτέλεσμα δεν θα ήταν τόσο συναρπαστικό. Προσδίδουν τη μαγική νιγηριανή afrobeat παράδοση του γίγαντα Fela Kuti, σε μια εκσυγχρονισμένη εκδοχή. Kάπως έτσι, αυτή η διαπολιτισμική μουσική ομήγυρη παρασέρνεται σε δυσθεώρητα πνευματικά και ψυχολογικά βάθη και ύψη.
Το Okan Okunkun διαρκεί κάπου λιγότερο από 40 λεπτά και κάθε τραγούδι έχει λόγο ύπαρξης, ώστε να συμπληρωθεί ένα παζλ μελαγχολίας νοσταλγίας, συντροφικότητας κι αγάπης. Αυτός ο λαβύρινθος βρίσκει διέξοδο στο ομώνυμο τελευταίο τραγούδι, όπου η Βελγική - Νιγηριανή συμμαχία φτάνει στο συναισθηματικό κρεσέντο του ανθρώπου που, μετά από μια δύσκολη περίοδο, αντικρίζει πια το φως.
Σκαλίζοντας την πλούσια δισκογραφία των Arsenal, αυτής της ξεχωριστής, συνεχώς εξελισσόμενης και ελάχιστα γνωστής στη χώρα μας μπάντας, έφτιαξα αυτή εδώ την λίγο παραπάνω από δίωρη playlist στο Spotify, ένα προσωπικό Best of... σε χρονολογική σειρά:
Κλικάροντας την εικόνα του εξωφύλλου, ακούτε ολόκληρο το άλμπουμ Okan Okunkun.
Στο καλύτερο ως τώρα και μάλιστα διπλό άλμπουμ της, Inspire /// Radicalise, η Αυστραλιανή μπάντα με το τόσο περίεργο όνομα κατορθώνει τον τέλειο συγκερασμό ενός πληθωρικού funk (σαν να λέμε Fatback Band) και μιας λαϊκής fusion (βλ. Weather Report). Αυτή η διαλεκτική σχέση επενδύεται με τους κοσμικούς disco ρυθμούς και τα αλλόκοτα ηχητικά εφέ των πιο διαστημικών 80s. Βέβαια, ένα τέτοιο πάντρεμα χρειάζεται φαντασία, δεξιοτεχνία και ένα στέρεο καλλιτεχνικό και κοινωνικό όραμα.
Οι Zeitgeist Freedom Energy Exchange έχουν όλα τα παραπάνω, καθώς σε αυτή τους τη κυκλοφορία αιχμαλωτίζουν, μέσω της μουσικής τους, το Zeitgeist της φουτουριστικής μας χαρμολύπης. Ακόμα περισσότερο, όμως, προτείνουν να μεγαλύνουμε εμπνευσμένα και ριζοσπαστικά τη χαρά του γλεντιού, της αγάπης, της απόπειρας για μια καλύτερη ζωή και (πολιτική) κοινωνία, μειώνοντας, την ίδια στιγμή, τόσο την προσωπική όσο και τη συλλογική μας λύπη. Κάπως έτσι αναδεικνύονται ως οι άξιοι συνεχιστές του jazzy disco υβριδίου, που διαμόρφωσαν εμβληματικά τραγούδια όπως το "Could Heaven Ever Be Like This" του Idris Muhammad και το "Expansions" του Lonnie Liston Smith. Τελικά, το Inspire /// Radicalise έχει έρθει για να κινήσει σε χορό σώμα, νου και ψυχή.
Κλικάροντας την εικόνα του εξωφύλλου, ακούτε ολόκληρο το άλμπουμ.
Ένα μουσικό γκρουπ κι ακόμα περισσότερο παρέα από τη Φινλανδία δημιουργεί ένα άλμπουμ αφρικάνικου funky hard rock, με έντονα στοιχεία από την late 60s καλιφορνέζικη ψυχεδέλεια, χωρίς όμως να ακούγεται παρωχημένο. Αυτή η παγκοσμιοποιημένη μουσική κατάσταση φυσικά μας αρέσει! Οι Zangoma πατάνε στην παράδοση του zamrock, δηλαδή του ροκ των 70s από τη Ζάμπια, λοξοκοιτώντας παράλληλα προς Rolling Stones, Deep Purple, Black Sabbath, Grateful Dead, μα και James Brown! Το groove πνέει μεσίστια, τα riffs κεφάτα και δυναμικά, τα φωνητικά οργισμένα και ηδονιστικά, ενώ σε στιχουργικό επίπεδο το ελεύθερο ψυχεδελικό βίωμα συναντά την κοινωνικοπολιτική αφύπνιση.
Κλικάροντας την εικόνα του εξωφύλλου, ακούτε ολόκληρο το άλμπουμ.
Οικολογικό, αντιρατσιστικό και αντιαποικιοκρατικό το μήνυμα που φέρνει η συνεργασία του Δανέζικου γκρουπ Sunbörn και του Ιταλού μουσικού και παραγωγού Clap! Clap!. Η συνταγή του άλμπουμ Earth is Begging είναι απλή και αποτελεσματική: ακολουθώντας μεγάλους Αφρικανούς δασκάλους, όπως Fela Kuti και ο Manu Dibango, η Δανο-ιταλική συμμαχία πλάθει έναν afrolatin jazz-funk ήχο, σημερινό και διαχρονικό, γλαφυρό και τραχύ, χορευτικό και πολιτικό, μα πάνω από όλα αισιόδοξο. Οι guests, με πρωτοστατούντα τον Dele Sosimi, κάνουν το αποτέλεσμα ακόμα πιο πληθωρικό και βέβαια απολαυστικό.
Κλικάροντας την εικόνα του εξωφύλλου, ακούτε ολόκληρο το άλμπουμ.
Φτάσαμε πια στα μισά σχεδόν του έτους, για να φτιάξουμε μια δίωρη λίστα στο Spotify με κάποια από τα καλύτερα tracks του 2025, κυρίως από τον χώρο της electronica. Όπως είθισται, ξεκινάμε πιο χαλαρωτικά, ενώ όσο η λίστα εξελίσσεται και ταξιδεύει, τόσο η χορευτική διάθεση ανεβαίνει, παράλληλα όμως το ξεκούραστο και δροσερό κλίμα δεν λέει να υποχωρήσει.
Μετά από ανάλογες λίστες που δημιούργησαν φίλοι στο Fb, αποφάσισα κι εγώ να φτιάξω μια λίστα με τα 25 -τελικά- αγαπημένα άλμπουμ της 25ετίας 2000-2025. Βέβαια, το όλο trend ξεκίνησαν μουσικές ιστοσελίδες του εξωτερικού, αλλά η δική μου λίστα, όπως και των διαδικτυακών φίλων, καθοδηγείται κατά κύριο λόγο από το προσωπικό, άρα και υποκειμενικό γούστο... Βασικά, τα παρακάτω ετερόκλητα από πλευράς είδους και ύφους άλμπουμ θεωρούνται από την αφεντιά μου όχι μόνο υπέροχα, αλλά και σημαντικά. Και, όπως έγραψα και στην ανάρτησή μου στο φουμπού, η λίστα έχει και Γαϊτάνο!
Η σειρά είναι χρονολογική και για τα άλμπουμ του ίδιου έτους αλφαβητική.
2000: Godspeed You! Black Emperor - Lift Your Skinny Fists Like Antennas to Heaven
2002: Laço Tayfa – Hicaz Dolap
2002: The Cinematic Orchestra - Every Day
2002: Thievery Corporation - The Richest Man In Babylon
2002: Θανάσης Παπακωνσταντίνου - Αγρύπνια
2003: Muse - Absolution
2003: OSI - Office Of Strategic Influence
2003: Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας – Smyrne
2004: Isis - Panopticon
2004: Eluvium - An Accidental Memory In Case Of Death
2005: Gorillaz - Demon Days
2005: Kanye West - Late Registration
2005: Nujabes - Modal Soul
2006: Beirut - Gulag Orkestar
2006: Bonobo - Days To Come
2006: Studio - West Coast
2006: The Album Leaf - Into The Blue Again
2007: Alcest - Souvenirs D'un Autre Monde
2007: A Mountain of One - Collected Works
2007: Burial - Untrue
2010: Caribou - Swim
2010: Mike Fabulous And Wild Bill Ricketts – Ricketts Meets Fabulous At Maitland Rd
Μετά από την παρουσίαση των 10 EPs και singles του 2024, περνάμε δίχως καθυστέρηση στα LPs:
(H εικόνα του κάθε εξωφύλλου αποτελεί link για το αντίστοιχο άλμπουμ)
10. Monoplay - Nine Lives
Ο πολυταξιδεμένος Ρώσος τραγουδοποιός βρίσκει μια αρκετά δική του μουσική γλώσσα, κάπου ανάμεσα στο downtempo και το microhouse, για να μας διηγηθεί ιστορίες, οι οποίες διέπονται από την ίδια μελαγχολία, είτε αν (φανταζόμαστε πως) εξελίσσονται στις μεγαλουπόλεις της καπιταλιστικής Δύσης, είτε σε εκείνες του μετασοβιετικού κόσμου.
09. Khirki - Κυκεώνας
Με αυτό το δεύτερο full -length τους, οι δικοί μας Khirki σερβίρουν ένα μοντέρνο, μελωδικό και γκρουβάτο metal, που εμπλουτίζεται με αναφορές στο κλασικό heavy rock, καθώς και με καίρια ανοίγματα στην ελληνική παραδοσιακή μουσική. Δίκαιη, λοιπόν, η μεγάλη τους επιτυχία.
08. Starsiren - All Dust
Στο αφιέρωμα μας σε μερικές από τις πιο συναρπαστικές trip hop κυκλοφορίες του 2024, αναφερθήκαμε και στους Starsiren. Το ντουέτο από τη Georgia των ΗΠA κυκλοφόρησε ένα ντεμπούτο σκοτεινού ως και goth μα εξίσου soulful trip hop, που ακούγεται απνευστί.
07. Common & Pete Rock - The Auditorium Vol. 1
Δύο βετεράνοι του καλού αμερικάνικου hip hop συνεργάζονται σε ένα άλμπουμ δυναμίτη: ο Common δίνει ένα εξίσου δυναμικό και μελωδικό ραπ ρεσιτάλ, θίγοντας σημαντικά κοινωνικά προβλήματα, ενώ ο Pete Rock δομεί μια παραγωγή γεμάτη τόσο τεχνική όσο και συναίσθημα. Παράλληλα, αμφότεροι οι συμμετέχοντες στηρίζονται αλλά και προάγουν σφαιρικά την αφροαμερικανική κουλτούρα. Αυτό το hip hop αγαπάμε.
06. VA - Chill Pill Vol. VI
Το έκτο μέρος της συλλογής Chill Pill συγκεντρώνει tracks λιγότερο ή περισσότερο νέων εκπροσώπων του chill out και του Balearic, οι οποι@ ανεβάζουν τον πήχη σε ένα υπο-είδος που συχνά σχετίζεται με αδιάφορες συλλογές για κυριλέ beach bar και ξενοδοχεία, μπλέκοντας το με krautrock, ambient house, bass music και γενικώς την πιο απρόβλεπτη όψη της ηλεκτρονικής μουσικής.
05. Viive - Sen Jälkeen Kun
Η Riika Suutari και ο Antti Niiranen από τη Φινλανδία, πολύ καλοί φίλοι μεταξύ τους, αποφάσισαν να μοιραστούν το μουσικό τους όραμα, με αποτέλεσμα ένα πραγματικά μαγευτικό πάντρεμα ανάμεσα στην χαμηλόφωνη τζαζ και στην ακουστική folk, το οποίο αποπνέει αλλόκοτο λυρισμό και ορεσίβια ελευθερία.
04. Floating Points - Cascade
Ο κύριος Samuel Shepherd αποτελεί, για μένα, τον μπροστάρη της leftfield electronica σήμερα. Στο Cascade επανέρχεται στην dance, μαστορεύοντας ένα άλμπουμ εκρηκτικό, μα και γεμάτο με συγκίνηση, δείχνοντας παράλληλα τον σωστό δρόμο για το συγκαιρινό techno και house, το οποίο δεν λησμονεί γόνιμες επιρροές ακόμα και από το πιο μακρινό πειραματικό του παρελθόν.
03. Conifère - L'Impôt du Sang
Αυτό το άλμπουμ το άκουσα φέτος περισσότερες φορές από κάθε άλλο, ανεξαρτήτως είδους, για αυτό και του αφιέρωσα ένα long-read. Έχουμε να κάνουμε με επικό, ατμοσφαιρικό και μελωδικό black metal πρώτης γραμμής, με κεφάτες (crust) punk ενέσεις, αλλά και υφέρποντα folk μπολιάσματα. Οι στίχοι ξετυλίγουν το νήμα ουσιαστικών προβληματισμών σχετικά με το ιστορικό παρελθόν.
02. Gatt & Shoaib Kaminpour - Over The Oceans
Νιώθω ότι ο Ιρανός κιθαρίστας και συνθέτης Shoaib Kaminpour έκανε αυτό το άλμπουμ δώρο προσωπικά σε μένα, ώστε να αντιμετωπίζω, έστω λίγο πιο ψύχραιμα, εκείνες τις στιγμές που ο φόβος και η αβεβαιότητα γυρνάνε δύσκολα σε προσδοκία και φως. Παράλληλα, το Over The Oceans είναι διαποτισμένο από τον ιστορικό πόνο του ιρανικού λαού. Σε μουσικό επίπεδο, το post-rock των Gy!be συνδυάζεται με το singing-songwriting, την avant-jazz καθώς και με τη μακρά ιρανική - περσική παράδοση. Ένα άλμπουμ πολύ κοντά στο αριστούργημα, το οποίο αποδεικνύει πως, όπως λέει και φίλος μας ο Σωκράτης, “το πιο βαθύ σκοτάδι είναι πριν την αυγή”.
01. Procida Ritual Project - Misteri
Το συγκεκριμένο άλμπουμ αρχικά στήθηκε, ώστε να παρουσιαστούν, με κάποια μουσική επεξεργασία, field recordings τα οποία πραγματοποιήθηκαν το 2022 στο νησί της Procida, με θέμα αποκλειστικά τοπικά Καθολικά δρώμενα και έθιμα, τα οποία ωστόσο διακρίνονται από μουσουλμανικές επιδράσεις και προχριστιανικές μνήμες. Στην ουσία, όμως, αυτό το πρωτογενές υλικό μεταβάλλεται σε ένα από τα κεντρικά νήματα που υφαίνουν το κορυφαίο αυτό άλμπουμ, όπου η άποψη των Dead Can Dance για τις μουσικές του κόσμου συναντά το downtempo και το dub. Τελικά, το Misteri των Procida Ritual Project -project του μουσικού και παραγωγού Pier Paolo Porcari, μέλους των σπουδαίων Almamegretta- αποτελεί ένα μουσικό έργο πολιτισμικού και ανθρωπολογικού βάθους, παράλληλα όμως ακούγεται εύκολα, ξανά και ξανά.
Στο πρώτο μέρος των best του 2024 έγραψα πως οι περισσότερες από τις μουσικές κυκλοφορίες που επιλέχτηκαν έχουν μια κοινωνικοπολιτική διάσταση, κάτι που ισχύει, αρκεί να αντιληφθούμε τον πολιτισμό/ την κουλτούρα ως ένα σύνολο ή ως ένα σύστημα, αν θέλετε, που αγκαλιάζει κάθε πλευρά της ανθρώπινης ζωής, από την υψηλή τέχνη ως την ποπ κουλτούρα και από την πολιτική ως τη μαγειρική. Κάτω από αυτή την οπτική, στις καλλιτεχνικές δράσεις, όπως είναι στην περίπτωση μας η μουσική, βράζουν δυνάμεις πολιτικής, νοοτροπίας και ιδεολογίας.
Έτσι, λοιπόν, βλέπουμε πως οι επιλεγμένες κυκλοφορίες διαπερνώνται από κάποια κοινά νήματα άρα, κατά κάποιο τρόπο, μπορούν να ομαδοποιηθούν: πρώτο νήμα η αναδιαπραγμάτευση του ιστορικού παρελθόντος και της εντόπιας/ εθνικής πολιτισμικής μνήμης, η εμπλοκή τους με τον μύθο και η σκιά τους στο σήμερα, δεύτερο νήμα η προβολή της διαπολιτισμικής επαφής ως ένα αδιαμφισβήτητα θετικό φαινόμενο και τρίτο νήμα η σημασία της συνεργασίας και κατ' επέκταση της συντροφικότητας. Και οι τρείς αυτές τάσεις κοντράρουν κυρίαρχες ιδεολογικές τάσεις των ημερών μας, ειδικότερα, την αίσθηση του διαρκούς παρόντος και τη λησμονιά του παρελθόντος, έπειτα τον σωβινισμό και τον ρατσισμό και τέλος, την αντίληψη της ατομικής επιτυχίας και του σκληρού ανταγωνισμού, αντίστοιχα.
Κάπως έτσι, η μουσική δημιουργία μα και ακρόαση συντελεί σε ένα καλύτερο αύριο.
Θα ξεκινήσω τον καθιερωμένο πλέον απολογισμό των μουσικών ακροάσεων της χρονιάς με μια εξίσου χρόνια διαπίστωση: όπως και στο τέλος του κάθε έτους, έτσι και στο φινάλε του 2024 ένιωσα πως, πρώτον, δεν άκουσα τόση μουσική όση θα ήθελα και δεύτερον δεν άκουσα αρκετά όσες από τις κυκλοφορίες αγάπησα περισσότερο. Παρόλα αυτά, η τέχνη της μουσικής στάθηκε για ακόμα μια φορά ένα σταθερός σύντροφος το ‘24. Συνεπώς, οι δύο λίστες των μουσικών κυκλοφοριών του έτους δεν διακατέχονται από καμία απαίτηση αντικειμενικότητας, αντιθέτως, χωρίς πλέον ψευδαισθήσεις, καταγράφουν ό,τι βλέπουν “τ’ άγρυπνα μάτια της ψυχής” που λέει κι ο ποιητής. Δηλαδή, τα 10 EPs/ singles (παρουσιάζονται σε αυτή την ανάρτηση) και 10 full-length άλμπουμ (θα παρουσιαστούν στην επόμενη) του 2024 έχουν επιλεχθεί βάσει των εξής σκέψεων:
α. Συμπεριλήφθηκαν δουλειές ή, καλύτερα, δημιουργίες που με συντρόφευσαν συναισθηματικά σε μία ομολογουμένως περίεργη χρονιά, με πολλά κι έντονα ups & downs, αλλά ακόμα περισσότερα μου έδωσαν τη δύναμη για καλύτερη σκέψη και πράξη.
β. Προσπάθησα να εντάξω και κυκλοφορίες που ανακάλυψα, περισσότερο ή λιγότερο μόνος μου, δηλαδή μέσω ψαξίματος στο Bandcamp π.χ. ή μετά από ξεψάχνισμα στις προτάσεις του Spotify και επομένως δεν εντοπίστηκαν σε άλλες λίστες του 2024, προς το παρόν τουλάχιστον.
γ. Έγινε μια απόπειρα για υπέρβαση του διπόλου mainstream vs. indie/ underground, ωστόσο η τάση προς τον πρώτο πόλο οπωσδήποτε παραμένει.
δ. Φυσικά, εντός των λιστών θα βρείτε κυκλοφορίες που πετυχαίνουν, κατά τη γνώμη μου, δύο στόχους: i) να προτείνουν φρέσκα στιλ ή στιλιστικά υβρίδια και ii) να έχουν να πουν κάτι (οι περισσότερες από αυτές) για το κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι που μας κλωθογυρίζει.
Ας ξεκινήσουμε με τα EPs & singles
(H εικόνα του κάθε εξωφύλλου αποτελεί link για το αντίστοιχο άλμπουμ)
10. Caral - Lo Oscuro
Το ντεμπούτο EP του Caral από το Μπουένος Άιρες εμπεριέχει ένα ορχηστρικό downtempo reggaeton προικισμένο με ονειρική ατμόσφαιρα, αλλά και το ηχόχρωμα της φιλόξενης μποέμικης λαϊκότητας του tango.
09. Michael Sebastian & Friends - Move
Ο κιθαρίστας M. Sebastian τζαμάρει με την παρέα των καλλιτεχνικών του συνοδοιπόρων, με το αισιόδοξο ψυχολογικώς αποτέλεσμα να κινείται κάπου ανάμεσα στην jazz-pop του Tom Misch, τον urban ήχο του US hip hop και soul και τις πάντα ζωτικές αφρικάνικες ρίζες.
08. Evening News - New World
Νέα μπάντα από την Αυστραλία στην παρθενική της κυκλοφορία ακολουθεί τα βήματα των Mildlife, προσθέτοντας μια πινελιά dance -να πούμε house; να το πούμε IDM;- σπιρτάδας στο εντελώς ενδιαφέρον μοντέρνο funky-jazz-fusion υβρίδιο που έχει μαγειρέψει.
07. The Clean Trip - The Clean Trip
Σε αυτό το project, o κιθαρίστας Max Essa συνεργάζεται με τον παραγωγό David Harks για να μας χαρίσουν ένα μπουκέτο μοντέρνων balearic tracks, με ρυθμούς ράθυμους, ονειρώδεις μελωδίες που νοσταλγούν τα 80s και μια υφέρπουσα ροκ αλητεία.
06. MF Tomlinson - We Are Still Wild Horses Remixed
Έμαθα τον τραγουδοποιό MF Tomlinson μέσα από αυτό το EP, στο οποίο νέοι παραγωγοί ρεμιξάρουν κάποια τραγούδια του περσινού του άλμπουμ. Αν έχετε λατρέψει το remix των Beyond the Wizards Sleeve στο Roscoe των Midlake, ακούστε αυτή τη δουλειά!
05. Infra Disco - Aqua Cheta
To Aqua Cheta αποτελεί μια λυρική αποτύπωση της μαγείας του νερού - μάλιστα στη βινυλιακή έκδοση το κάθε ορχηστρικό track συνοδεύεται και από ένα σύντομο ποίημα. Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι, ενώ το EP ξεκινά όμορφα αλλά σε ένα τυπικά balearic ήχο, όσο προχωρά εμπλουτίζεται με στοιχεία jazz, latin και αραβικής μουσικής.
04. ddwy - Spinning Stones
Το ντουέτο των ddwy αποτελείται από την τραγουδίστρια nangi και τον παραγωγό Inner Totality. Πέρσι κυκλοφόρησαν το full-length ντεμπούτο τους , το οποίο είχα βρει ενδιαφέρον, αλλά κάπως αδύναμο. Φέτος όμως, με αυτό το EP έχουν σαφώς βελτιωθεί, στήνοντας ένα προσωπικό στιλ, το οποίο θα χαρακτήριζα ως midtempo minimal kraut tribal trance…
03. Vakula & LG - Dipsync
Ο Ουκρανός Vakula μετα από μια σειρά μακρόσυρτων άλμπουμ με τελετουργικό new age, επιστρέφει δυναμικά, σε συνεργασία με τον νέο παραγωγό LG, με συγκλονιστικό techno, σφραγισμένο με βαθιές μνήμες της kosmische σκηνής.
02. Birdsnake - Birdsnake Begins
Για το ντεμπούτο EP αυτής της τρελής μελβουρνέζικης παρέας -μέλος της παίζει και στους προαναφερθέντες Evening News- έχουμε ξαναγράψει εδώ. Οπότε,απλά να σημειώσω πως έχουμε να κάνουμε με krautrock επιρροής dubby trip hop, το οποίο ανοίγεται σε μια, αξιοσημείωτα δεμένη, περιπετειώδη εξέλιξη.
01. Sidi Bou Said - Sidi Bou Said
Το ντουέτο των Sidi Bou Said αποτελείται από τους Μιλανέζους Paolo Russi (μέλος των Discojuice) και Marco Lanfranchi. Στη σαγηνευτική τους μουσική, επιστρατεύουν ένα ύφος που γνωρίζουν καλά, δηλαδή ένα μίγμα από balearic disco και deep house, για να αναπαραστήσουν την πολυπολιτισμικότητα της τυνησιακής πόλης Sidi Bou Said, όπου συναντιούνται μοναδικά η ευρωπαϊκή και η αραβική Μεσόγειος. Συνεπώς οι εντονότατες και αρχέγονες, θα έλεγα, νοτιοϊταλικές και βορειοαφρικανικές επιρροές απογειώνουν το σκηνικό με τρόπο ανεπανάληπτο.
Η τέταρτη συνέχεια της σειράς Music is my fuel για το 2024 διαρκεί περίπου δυόμιση ώρες και ομολογώ πως παίδεψε κάμποσο τον δημιουργό της... Αποτελείται από νέες μουσικές, οι οποίες παρουσιάζονται με την εξής σκηνοθεσία: από αφαιρετική dub electronica σε soul, trip hop και downtempo και ολίγον τι από hip hop, για να ολοκληρώσουμε τη βόλτα μας με ατμοσφαιρικό deep house. Πίσω όμως από όλες αυτές τις αλλαγές, χαμογελά η τζαζ μουσική, ενώ στις αστικές σκιές χορεύουν ποπ μελωδίες. Καλή ακρόαση!
Μια ωριαία λίστα στο Spotify, η οποία αποτελείται από χριστουγεννιάτικα jazz, folk, soul και indie άσματα, αλλά και από "άσχετα" τραγούδια και ορχηστρικά που αποπνέουν το πνεύμα το εορταστικό, τουλάχιστον κατά τη γνώμη του γράφοντα... Όλες οι επιλογές είναι τυλιγμένες σε ένα θαμπό, ζεστό και κάποιες φορές νοσταλγικό χαμηλό φως, που λες και βγαίνει από ένα τζάκι δίπλα σε ένα στολισμένο δέντρο.
Από τότε που ξεκίνησα να δουλεύω στην ιδιωτική δευτεροβάθμια εκπαίδευση, δηλαδή στον χώρο των ιδιαίτερων και των φροντιστηρίων, παίδευα το νου μου για το πώς θα συνδυάσω τα φιλολογικά μαθήματα με τη μεγάλη μου αδυναμία, τη μουσική. Αυτός ο συγκερασμός δουλευόταν στο μυαλό μου για χρόνια και που και που εκδηλωνόταν, ωστόσο ανοργάνωτα και χωρίς συνέχεια. Εκείνα τα ταραγμένα βήματα οφειλόταν τόσο στη δική μου αβεβαιότητα, όσο και στο ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας μας, το οποίο, ως γνωστόν, ευνοεί πολύ λίγο τη δημιουργική σκέψη και την καλλιτεχνική ενασχόληση.
Μέχρι που, κατά την προηγούμενη σχολική σεζόν (2022-2023), το πήρα απόφαση κι έστησα ένα άτυπο project σε ένα φροντιστηριακό τμήμα της Γ' Λυκείου, στο οποίο δίδασκα το μάθημα της λογοτεχνίας. Στα πέντε παιδιά που αποτελούσαν το τμήμα πρότεινα κάθε εβδομάδα από ένα τραγούδι προς ακρόαση. Οι επιλογές ήταν εντελώς διευρυμένες: ελληνική και ξένη μουσική, rock, jazz, electronica, disco, metal, λαϊκά και ρεμπέτικα. Ο Μάλαμας συνάντησε τους Joy Division, ο Τσιτσάνης τους Thievery Corporation και ο Σαββόπουλος τους Savatage.
Η αλήθεια είναι ότι, από τα πέντε παιδιά, ενδιαφέρον έδειξαν δύο μαθήτριες, αλλά ενδιαφέρον ζωηρό και ιδιαίτερα συναισθηματικό. Στο περιθώριο του μαθήματος, συζητούσαμε για τα προτεινόμενα tracks και το feedback ήταν πολυποίκιλο: με το She's Lost Control ενθουσιάστηκαν αμφότερες, απόρησαν με την απαισιοδοξία που διακατέχει τους στίχους του Time των Pink Floyd, λιγάκι παραξενεύτηκαν με το avant-garde στοιχείο στη Μαύρη Θάλασσα του Σαββόπουλου, ενώ μπορώ να πω ότι φρίκαραν πολύ με το Dunkelheit των Burzum.
Φυσικά, για το προαναφερθέν μισανθρωπικό άσμα δόθηκε το απαραίτητο trivia, όπως άλλωστε και για όλες τις μουσικές επιλογές. Λίγα σχόλια, αλλά ελπίζω ουσιώδη. Άλλωστε, τα κορίτσια έδειξαν προσοχή μα και έμπνευση, αφού, ως ένα βαθμό, ταίριαζαν στην προσωπικότητα μιας νεαρής κοπέλας του σήμερα, όπως σκιαγραφείται, εύστοχα και ευαίσθητα, από τον ΛΕΞ στο Ευτυχισμένες Μέρες: κορίτσια που πιστεύουν στη μαγεία, αποζητάν την κριτική σκέψη, θέλουν να γυρίσουν τον κόσμο, αγαπάνε την τέχνη, μα κάποιες φορές αισθάνονται ξένα, σαν εξωγήινες. Σίγουρα το τελευταίο τους χαρακτηριστικό προσπαθήσαμε να το δουλέψουμε μέσω της μουσικής.
Ακολουθούν τα περισσότερα από τα κομμάτια που συγκρότησαν το project, με τη σειρά που προτάθηκαν, σε μια Spotify λίστα. Κάποια τραγούδια, όπως ο Ηλεκτρικός Θησέας του Μαρκόπουλου, δεν υπάρχουν στο Spotify…
Το τελευταίο track που προτάθηκε ήταν το περίφημο Born Slippy των Underworld: μ' αυτό το τραγούδι αποχαιρετιστήκαμε και ταυτόχρονα καλωσορίσαμε ένα καλοκαίρι που αποδείχτηκε μεν δύσκολο, αλλά δεν έχασε τη μαγεία του, ειδικά για ανθρώπους που βγαίνουν απ΄την εφηβεία και μπαίνουν στη νεότητα.
Προσωπικά απόλαυσα κάθε στιγμή αυτής της φάσης και θεωρώ πως, "με όπλα ηλεκτρικά και ιπτάμενα καράβια", έβαλα ένα λιθαράκι στην αληθινή παιδεία αυτών των κοριτσιών.
Καθώς το καλοκαίρι του '23 φτάνει στο τελευταίο του εικοσαήμερο και μαζί, βέβαια, στην κορύφωσή του, έκατσα κι έφτιαξα με μεράκι και σκέψη μια Spotify λίστα με 40 tracks, η οποία διαρκεί λίγο παραπάνω από τρεις ώρες. Οι κατευθύνσεις ποικίλες, ωστόσο γνωστές σε όσες και όσους γνωρίζουν έστω και λίγο τα μουσικά μου γούστα: dub, soul, downtempo, latin, afro, arab, deep house, αλλά και λίγο rock, από το έτος 1970 ως και τη φετινή χρονιά. Ξεκινάμε μειλίχια, αλλά σταδιακά η μουσική γίνεται πιο χορευτική, χωρίς ποτέ να προδίδεται η θερινή χαλαρότητα.
Για του λόγου το αληθές, στην εικόνα που συνοδεύει τη λίστα, βλέπουμε το μαξιλάρι στο οποίο ακουμπούσε το αλμυρό μου κεφάλι κατά τη διάρκεια των διακοπών!
Φτιάχνοντας σιγά σιγά τη λίστα με τις μουσικές κυκλοφορίες του 2022 που ξεχώρισα, συνειδητοποίησα ότι το ενδιαφέρον μου αυτή τη χρονιά τράβηξε ενα ύφος ή -καλύτερα- κατεύθυνση της μουσικής, που έχει αναδειχθεί ως μία από τις κυρίαρχες τάσεις στην τρέχουσα σκηνή παγκοσμίως: το δημιουργικό παιχνίδι με τη world μουσική και το μπλέξιμο στοιχείων αντλημένων από τις παραδόσεις των λαών. Αυτό το αμάλγαμα θεωρώ ότι εκφράζει μία τάση όχι αμιγώς καλλιτεχνική, αλλά και κοινωνικοπολιτική.
Το μυαλό μου πάει σε έναν, λ.χ., εντόπιο τραγουδιστή, μουσικοσυνθέτη ή μία τοπική μπάντα, δηλαδή σε καλλιτέχνες που προέρχονται από κοινωνίες βρισκόμενες στο περιθώριο της σημερινής πολιτισμικής ηγεμονίας των ΗΠΑ. Αυτοί οι καλλιτέχνες δημιουργούν σε ένα πλαίσιο εντός του οποίου συντίθενται οι βασικές κατευθύνσεις της ηγεμονίας αυτής, από τη τζαζ και το ροκ ως το hip hop και το trap (όλα είδη, βέβαια, των αφροαμερικανών που ιδιοποιήθηκε και ακομα ιδιοποιείται η ηγεμονική κουλτούρα των λευκών κεφαλαιοκρατών των ΗΠΑ) με στοιχεία από την πλούσια και βαθιά παράδοση του τόπου τους, τα οποία όχι σπάνια ανακαλούν μια αρχέγονη αισθητική και πολιτισμικη φαση. Μέσω αυτής της διαδικασίας που, με μια γκραμσιανή λογική, οργανώνει ένα παιχνιδι συνεναίνεσης και μαζί αντίστασης στην ηγεμονική κουλτούρα, οι καλλιτέχνες αυτοί προτείνουν έναν δρόμο ο οποίος: πρώτον δεν αναπαράγει άκριτα την ηγεμονική κουλτούρα, δεύτερον δεν βρίσκεται εκτός των κυρίαρχων μουσικών ρευμάτων, τρίτον οδηγει τις τοπικές μουσικές και ευρύτερα παραδόσεις στο αύριο, τέταρτον συνδέεται με την άρθρωση και διεκδίκηση εθνοτικών, φυλετικών, έμφυλων, ταξικών και ευρύτερα κοινωνικών αιτημάτων στο πολιτισμικό επίπεδο.
Βέβαια, δεν εμπίπτουν όλα Τα LPs και τα EPs του 2022 που εχω ξεχωρίσει στον παραπάνω συγκερασμό, ωστόσο πολλά από αυτά με τον έναν ή τον άλλο τρόπο τον εκφράζουν. Αυτά, λοιπόν, τα άλμπουμ θα μονοπωλήσουν το πρώτο μέρος της αποτίμησής μας για το 2002.
Στο νο1 της λίστας των LPs για το 2022 βρίσκεται το δεύτερο ολοκληρωμένο full-length του μυστηριώδους Liberato από τη Νάπολη. Βέβαια, στην ουσία πρόκειται για το τρίτο κατά σειρά άλμπουμ του, αν συνυπολογίσουμε και το προπέρσινο soundtrack για το φιλμ Ultras του Francesco Lettieri. Στο ΙΙ ο Liberato παρουσιάζει ποπ μουσική που απενοχοποιημένα αφομοιώνει επιρροές από τις κυρίαρχες τάσεις του mainstream, κυρίως το trap και το rnb, αλλά και την ίδια στιγμή εντάσσει μελετημένες αναφορές στην πλούσια κουλτούρα της Νάπολης, από την όπερα και το commedia del’ arte ως το canzone napoletana και τον Eduardo de Filippo. Παράλληλα ο Liberato πλάθει μια στιχουργική ιδιόλεκτο με ιταλικές, ναπολιτάνικες, αγγλικές ακόμα και ελληνικές λέξεις - μια αναφορά στην ελληνόφωνη παρουσία στην Κάτω Ιταλία. Έχουμε, λοιπόν, να κάνουμε με ένα άλμπουμ που φιλοδοξεί και καταφέρνει να εκφράσει μια μερίδα της νεολαίας που ασφυκτιά ανάμεσα στις απαιτήσεις μιας παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας και στην μέγγενη της οικονομικής δυσπραγίας.
Σε μια παρόμοια νοοτροπία κινείται και η δική μας Μαρίνα Σάττι, με το ντεμπούτο της ΥΕΝΝΑ. Η Μαρίνα κατόρθωσε γεννήσει έναν ποπ ήχο, του οποίου το ένα πόδι πατάει γερά -όπως συμβαίνει και με τον Liberato- στο trap, στο rnb και στο reggaeton, ενώ το άλλο βυθίζεται στο υγρό και γόνιμο έδαφος της ελληνικής παράδοσης. Τα ασφαλή όρια της ελληνικής μουσικής σκηνής διαταράσσονται, καθώς η Μαρίνα συνεργάζεται τόσο με τον Σωκράτη Μάλαμα, όσο και με τον Saske. Τέλος, η ευαισθησία και η εσωστρέφειά της παντρεύονται υποδειγματικά με την αναπαράσταση μιας τρέχουσας νεανικής - εφηβικής αμιγώς λαϊκής κουλτούρας, που συναντάμε στις πιο λαϊκές (και οικονομικά ασθενείς) περιοχές της Αθήνας και όλης της χώρας.
Ορίστε που η πιο απείθαρχη πλευρά της mainstream pop αλώνει το σύμπαν της παράδοσης και αλληλεπιδρά γόνιμα μαζί του, βγάζοντας με ειρωνεία τη γλώσσα στην πολιτισμική ηγεμονία, που την έχει παράξει.
Οι επίσης Ναπολιτάνοι Nu Genea στο δεύτερο ολοκληρωμένο άλμπουμ τους Bar Mediterraneo, στρέφονται σε λιγότερο μοδάτα μουσικά ιδιώματα, κυρίως στη disco, στο funk και στο jazz rock, τα οποία παντρεύουν με ένα παλίμψηστο επιρροών από την ευρύτερη μεσογειακή μουσική παράδοση, τόσο την ευρωπαϊκή όσο και την αφρικανική. Το κλίμα του Bar Mediterraneo είναι ελαφρύ και χαρούμενο, αλλά ας μην το θεωρήσουμε επιφανειακό: οι Nu Genea καλούν τους ακροατές σε μια γιορτή ειρήνης, αλληλεγγύης και αποδοχής του διαφορετικού, ενώ πίσω από τις ολόφωτες μελωδίες κρύβονται ζόρικες στιγμές, ενορχηστρωτικά και εκτελεστικά.
Σε μια ανάλογη αξιοποίηση της παράδοσης, αλλά avant-garde και χαμηλόφωνη, προχωρούν και οι τρεις Νορβηγοί μουσικοί , οι Erlend Viken (βιολί), Jo Berger Myhre (μπάσο) και Thomas Politz Strønen (ντραμς). Στο άλμπουμ τους Djupet, ο free jazz αυτοσχεδιασμός συναντά το nordic folk, μέσα από ένα ήσυχο, εσωστρεφές και ακουστικό πρίσμα, χωρίς όμως να χάνονται οι πιο αιχμηρές, άγριες, θα έλεγα, βουνίσιες πειραματικές αιχμές.
\
Μεταφερόμενοι στα EPs, αυτή την εκλεκτική world προσέγγιση έχουν υιοθετήσει τόσο οι Nyamekye Junction, όσο και ο Cheb Runner. Οι πρώτοι εδρεύουν στην Άκκρα της Γκάνα, αποτελούμενοι την παραγωγό και τραγουδίστρια Betina Quest από το Μπουρούντι, τον τραγουδοποιό Eli A Free από τη Γκάνα και τον Γερμανό πολυοργανίστα Ma.ttic. Στο ντεμπούτο EP τους, Dasein, παρουσιάζουν ένα θα λέγαμε retrofuturistic afro ήχο, που ενώνει ένα εγκεφαλικό highlife με downtempo, nu jazz και urban. Ενώ ο Μαροκινός και πλέον κάτοικος Βελγίου Cheb Runner στο ep του Raï Beat System φέρνει κοντά το τραγούδι raï της Αραβικής Βόρειας Αφρικής με μια dance electronica που έχει μεν τη βάση της στο late 80s βελγικό new beat, αλλά με μια καθαρά φρέσκια ματιά.
Κλείνοντας αυτό το πρώτο μέρος του απολογισμού των καλύτερων άλμπουμ του 2022, θα αναφερθούμε σε μία ομάδα από LPs και EPs, τα οποία εχουν μεν ένα έντονο world χρώμα, αλλά έχουν κυκλοφορήσει από καλλιτέχνες που δεν κατάγονται ή δεν ζουν στους τόπους, των οποίων την παράδοση έχουν εντάξει στη μουσική τους. Του γκρουπ των Bongo Hop ηγείται ο Γάλλος τρομπετίστας Etienne Sevet, ο οποίος έχει συγκεντρώσει μία ομάδα μουσικών, τραγουδιστών και παραγωγών από την Κολομβία, στήνοντας το τρίτο άλμπουμ της μπάντας, La Ñapa, πάνω σε εμπνευσμένο, κεφάτο, χορευτικό και πολυεπίπεδο latin, με μπολιάσματα από funk, hip hop και electronica. Από κοντά και ο Marc Mac, πυρηνικό μέλος των 4Hero, ο οποίος στο EP του Br-azil-ah συνδυάζει την ατελείωτη μουσική της Βραζιλίας με ένα γήινο broken beat, καταφέρνοντας έναν πληθωρικό και 100% χορευτικό στιλ.
Σε κοντινές ατραπούς κινούνται και οι εξαιρετικοί United Freedom Collective, με το ντεμπούτο τους Am Ta EP. Για τα μέλη της συγκεκριμένης μπάντας η μουσική είναι μάλλον ένα δημιουργικό χόμπι, καθώς ο Mathieu Seynaeve ειναι ψυχίατρος, ενώ ο WaiFung Tsang κλινικός ψυχολόγος, αμφότεροι ασχολούμενοι με την αξιοποίηση φυσικών ψυχοτρόπων ουσιών στην ψυχική θεραπεία. Το τρίτο μέλος της παρέας, ο Robbie Redway είναι δάσκαλος γιόγκα και διαλογισμού. Αν αυτή η αλλόκοτη διπλή ιδιότητα των μελών του συγκροτήματος σας φαίνεται κάπως δήθεν, πρέπει να αφεθείτε στη μουσική τους: ένα προσωπικό μείγμα ηλεκτρονικών στυλ, όπως deep house, downtempo και nu jazz, με ζεστά soulful φωνητικά και αναφορές στις μουσικές του κόσμου, κυρίως από την περιοχή του Αμαζονίου και την Αφρική. Μπορούμε να πούμε ότι United Freedom Collective εντάσσονται στο νέο κίνημα της βρετανικής τζαζ, αλλά ακολουθούν ένα σαφώς πιο ιδιοσυγκρασιακό δρόμο.
Ωστόσο, οι Ak’chamel μεταμορφώνουν το γαϊτανάκι της world μουσικής σε έναν σκοτεινό τελετουργικό μίτο που σε βάζει πιο βαθιά στον λαβύρινθο. Στο άλμπουμ τους A Mournful Kingdom of Sand, το ντουέτο από το Χιούστον πλάθει έναν ήχο που ενώνει, όπως αναφέρει και ο τίτλος του πρώτου track του άλμπουμ, The Great Saharan-Chihuahuan Assimilation, την έρημο Σαχάρα της Βόρειας Αφρικής με την έρημο Τσιουάουα του Μεξικού. Έτσι, ακούμε επιρροές από τις παραδόσεις, τόσο της Αραβίας, όσο και της Κεντρικής Αμερικής φιλτραρισμένες μέσα από ένα αταβιστικό, παγανιστικό μα και μελωδικό freak folk. Πρόκειται για μια ελεύθερη μεν, αλλά γεμάτη εκτίμηση αναπαράσταση της κουλτούρας των περιθωριοποιημένων του Τέταρτου Κόσμου. Και πάλι λοιπόν, η ανατρεπτική αισθητική και μουσική οπτική συμβαδίζει με την εξίσου ασυμβίβαστη πολιτικοκοινωνική κριτική.
Το β' μέρος της αποτίμησης της μουσικής του 2002 εδώ.
.jpg)
.jpg)
.png)