17/11/26

"Τους παλιούς μου φίλους καλώ": νεολαία και μνήμη του Πολυτεχνείου

Τα γεγονότα του Πολυτεχνείου έχουν πλέον γίνει μέρος του ιστορικού παρελθόντος και μάλιστα η μνήμη τους έχει ενταχθεί στην κυρίαρχη ιδεολογία, ειδικά μέσα από τις σχολικές γιορτές και την αναφορά του στα “παραδοσιακά” και διαδικτυακά ΜΜΕ κατά την επέτειο, κάθε χρόνο στις 17 Νοέμβρη. Έτσι, η δημοκρατική και φιλελεύθερη, η αντιφασιστική και αντιαυταρχική δυναμική τους έχει χάσει σε ένταση. 

Ωστόσο, ειδικότερα τα τελευταία είκοσι χρόνια στην Ελλάδα, υπάρχει ένα πιο βαθύ και ιδιαίτερο πρόβλημα: η ηγεμονική ιδεολογία, ειδικά αυτή που προπαγανδίζεται στη νεολαία, βρίσκεται στον αντίπαλο πόλο σε σχέση με το πνεύμα των γεγονότων του Πολυτεχνείου. Η ηγεμονική ιδεολογία αποτελεί ένα πάντρεμα ανάμεσα στην πιο αμυντική και αντιδραστική πλευρά της Δεξιάς, σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο και σε έναν άκρατο ατομικισμό, ο οποίος μάλιστα σηματοδοτείται από φιλοχρηματία, σεξισμό, εγωκεντρισμο και το κυνήγι του φαίνεσθαι. Στα social media, που είναι η αρένα της νεολαίας,  η αισθητικοποίηση της πολιτικής, όπως έγραφε ο Walter Benjamin, θεριεύει, καθώς trappers, κορίτσια του Onlyfans και εκπρόσωποι της alt-right κυριαρχούν, μετατρέποντας την προαναφερθείσα κυρίαρχη ιδεολογία σε εικόνα, βίντεο, μουσική και θέαμα. 

Δεν θα ήθελα να παρεξηγηθώ ως απομεινάρι μιας πιο συντηρητικής αντίληψης για τα ήθη, η οποία δυστυχώς ακόμα επιζεί στους κόλπους της Αριστεράς. Αντιθέτως, τονίζω πως όλοι οι παραπάνω παίκτες της κοινωνικής δικτύωσης στην ουσία αντιστέκονται σε κάθε νοοτροπία ελεύθερης έκφρασης, δημοκρατίας, αλληλεγγύης και συλλογικού συμφέροντος, δηλαδή των ιδεών που κινητοποίησαν τα παιδιά που κλείστηκαν το 1973 στο Πολυτεχνείο και η μνήμη τους έμεινε -και πρέπει να μείνει- για πάντα. Οπότε, τί χρειάζεται να γίνει; 

Θα πρότεινα να μην αντισταθούμε στην αισθητικοποίηση της πολιτικής, αλλά να την αξιοποιήσουμε σε όφελος μας. Ξέρω πως πρόκειται για ένα επικίνδυνο παιχνίδι, που εύκολα οδηγεί στην απλοποίηση των ιδεολογικών διεργασιών, ακόμα και στον ολοκληρωτισμό. Αλλά, μου φαίνεται πως μόνο με μια προοδευτική αισθητικοποίηση της πολιτικής η κληρονομιά του Πολυτεχνείου θα αγκαλιαστεί από τη νέα γενιά. 

Ας πείσουμε τους εφήβους, τις έφηβες, τις νέες και τους νέους ότι “μαγκιά” και “αλητεία” δεν έχει ο Snik και ο Light, αλλά αυτοί εδώ οι κύριοι, που ουρλιάζουν “F*** you I won't do what you tell me”. Ότι αγάπη για την πατρίδα δεν είναι οι ακροδεξιές κορώνες, αλλά ο τρόπος που αυτός ο χαλαρά κουστουμαρισμένος κύριος σηκώνεται και μπροστά σε ένα μαυροντυμένο και αναμαλλιασμένο ψηλέα μαέστρο τραγουδά “Της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ/ και μυρσίνη εσύ δοξαστική/ μη παρακαλώ σας μη/ λησμονάτε τη χώρα μου". Να μεταφέρουμε στους μαθητές και στους φοιτητες τη συγκίνηση που κρύβει η σκηνή από το Ταξίδι στα Κύθηρα του Αγγελόπουλου, όταν ένας αγέρωχος Μάνος Κατράκης βαδίζει στον χωματόδρομο του χωριού του και συνομιλεί με τα πουλιά, μιμούμενος τις φωνές τους. Έτσι, θυμάται όχι μόνο τα παιδικά του χρόνια, αλλά και τη συνθηματική γλώσσα των ανταρτών του βουνού. 

Να δώσουμε στη νεολαία να συνειδητοποιήσει πως ο αυτός εδώ ο τροφαντός, μουστακαλής κυριούλης ήταν ένας περιπλανώμενος επαναστάτης, ένας μποέμ, ένας βαθύς δημοκράτης, ένας αλητήριος των οθωμανικών Βαλκανίων. Δεν είναι τυχαίο ότι τόσο η παλιά όσο και η νέα ακροδεξιά δεν αναφέρεται ποτέ στο σχήμα της πατρίδας, όπως έχει συλληφθεί από τον Ρήγα, τον Σολωμό, τον Ελύτη. 

Τελικά, με όλα τα παραπάνω δεν εννοώ να συγκροτηθεί μια πολιτικά στρατευμενη νεολαία, η οποία δεν αμφισβητεί και δεν αγωνίζεται πραγματικά, ένας κίνδυνος βέβαια της αισθητικοποίησης της πολιτικής. Αλλά, είναι ανάγκη να εμφυσήσουμε στους νέους ανθρώπους το πάθος εκείνων των παλιών φοιτητών του ‘73, των παππούδων και των γιαγιάδων τους. Αλλιώς, οι νέες και οι νέοι θα κερδηθούν από την άλλη πλευρά, από μια άλλη βάναυση μνήμη, αυτή του φασισμού και του ναζισμού, που σήμερα σηκώνουν ξανά κεφάλι όλο και πιο άγρια. 

εικόνα: Αλέξης Ακριθάκης, 1968

Δεν υπάρχουν σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου